اطوار کتاب نخواندن
در جوامعی که سطح سواد بالاترست باز احتمالا اقلیتی از جامعه سروکار با کتاب دارند. اما همۀ کسانیکه به نوعی با کتاب سروکار دارند را نمیتوان «اهل کتاب خواندن» شمرد. چه بسیار کسانیکه با وجود کتاب خواندن و حتی بسیار کتاب خواندن، مصداق کتاب نخواندنند یا بهترست بگوییم چه فراوان کتابنخواندنهایی که در ظاهر کتاب خواندن جلوه میکند؛ کتاب خواندنهایی برای پنهان کردن کتاب نخواندن.
نه به کتاب نخواندن
مثنوی معنوی و یا کلیات سعدی، «کتاب» است. سعدی در گلستان و بوستان زبانِ بیان دانایی شده است همانطور که مولانا در مثنوی. مولانا خود مثنوی را همچون جاری ساختن جویی میداند که آبش نسلهای آینده را سیراب خواهد کرد. مثنوی نه حاصل اراده و آگاهی مولانا که حاصل بیارادگی و بیخویشی اوست.