مکتب قلبشناسی
معمولا در ذکر مصیبت کربلا، راویان بر روی نکتههایی از این واقعه تأکید میکنند که البته باعث سوز و گدازمان میشود؛ تشنگی سیدالشهدا و سپاهش، رفتاری که با حضرت عباس شد، کمی تعداد یارانش در مقابل سپاهیان دشمن و سپس رفتاری که با زنان و کودکان شد و … .
در آینۀ آیین محرم
دینداری از نظر ایرانیان هیچگاه محدود به حفظ ظاهر یعنی مراعاتِ احکام شریعت نبوده است. ایرانیان هیچگاه به ظاهر دین اکتفا نکردند. باطنِ دین برای ایرانیان «راه» بوده، راهی که در انتهای آن معشوق نشسته است. باطن همۀ ادیان الهی برای ایرانیان یک حقیقت بیش نیست؛ طی طریقِ عشق. اختلافی در ظواهر اگر هست از جهت راه نیافتن و توجه نکردن به باطن است.