برهان قاطعِ مظلومیت
«ظلم» بر پاشنۀ «ظلمت» میچرخد یعنی هنر ظالم استفاده از تاریکی فضا و سوءتفاهمهاست. آنها که شریک ظالمند یا راضی به ظلم در هر دو صورت به غلظت این تاریکی افزودهاند. اما مظلوم کسی است که وجودش پذیرای ظلم نیست و چون چراغی روشنکننده است و به میزانیکه ظلم را برنمیتابد تلألؤ دارد.
شیراز لطیفترین شهرِ جهان
به قول فیهمافیه «هرچه لطیفتر است پنهانتر است اما قوت و نفوذش بیشتر است». قدما هر چیز را واجد باطن و مغزی میدانستند که عصارۀ شفاف و خوشعطر و طعم و رنگین و البته پرخاصیتش در آن مغز نهفته بود؛ به این اعتبار از احجار کریمه و جواهرات بگیریم که شریفترین مغزهاست تا عصاره و روغنِ اقسام میوهها و گلها و عرقیات در زمرۀ این لطائف بود.
حفاظت از عطر و طعم شهرها
حافظ در مصرع «خوشا شیراز و وضع بیمثالش» شهرش را «بیمثال» معرفی میکند، و این درست در اوج کشمکشهای سیاسی پیش از به قدرت رسیدن تیمور است که باعث شده در مدت کوتاهی شیراز حکّام متعددی به خود ببیند و وضعیتی بیثبات را تجربه کند. پس از چهروست که حافظ در این وضعیت باز هم شیراز را بینظیر میداند!
درب سلام: گورستان به مثابه تبارنامۀ مجسم شهرهای ما
به زندگیمان که دقت کنیم متوجه خواهیم شد که چند دههای است قبرستانها، ایبسا آنها که هنوز محل خاکسپاری بسیاری از اموات است، از شهرها و محل زندگیمان رانده شده. شاید استفاده از اصطلاح «زبالهدانی» فارغ از بار معنایی ناخوشایند آن، برای تلقی مدرن از مفهوم گورستان، چندان هم دور از واقعیت نباشد.