واحد پول ملی و صفرهای مزاحم
مطالعۀ سرگذشت تومان از این نظر جالب است؛ دو سده پیش «قران» به دستور فتحعلیشاه ضرب شد تا جایگزین «عباسی» شود که از دورۀ صفوی سکۀ رایج ایران بود. هر ده قران یک «تومان» به حساب میآمد که مسکوک طلا با قدمتی حدود شش سده بود.
پاسبانی شغل شریفی است
پاسبانی شغل شریفی است؛ هرقدر میراثی ارزشمندتر، بیم از دست رفتنش بیشتر و پاسبانی از آن مهمتر. همۀ راهزنان و فتنهجویان را نمیتوان پشت درهای بسته نگه داشت؛ زوال و فراموشی سارقی زیرک است و هر پاسبانی را یارای درافتادن با آن نیست.
شناخت در تاریکی یا شناخت در روشنایی
وانمود کردن به ندیدن و ندانستن دربارۀ جاهایی که نمیشناسیم سخت نیست ولی وقتی به حوالی خانۀ خود میرسیم، سختمان است که وانمود کنیم غریبهایم و پیشفرضهایمان را کنار بگذاریم. اگر به ویز حق بدهیم که دربارۀ هر جایی بگوید «شما به مقصد رسیدهاید» دربارۀ منزل خودمان این جمله قابل تحمل نیست پس پیش از رسیدن ویز را خاموش میکنیم.
حکایت معماری در سرزمین شعر
وقتی داخل یک بنا میروید آنچه اصلا به رخ کشیده نمیشود، زمین موضوع است. بلکه به بهانه آن شما را بر سر سفره آسمان آن مینشانند. شما میروید در مسجد تا نماز اقامه کنید و تکلیف شرعی خویش را به جا آورید.
مولانا
برای ایرانیان مولانا واجد «شخصیتی روایی» شده؛ یعنی از حبس زمان و مکان رهیده است. به زعم بنده حبس کردن مولانا در مرزهایی مشخص از جهان، تخفیف دادن شخصیت اوست.
دعوت به شکیبایی
هنگامی که شهر در حال روشن شدن است، مدیریت در ملا عام امری ضروری بوده و دیگر فعالیت مدیران کاردان و سختکوش و خیرخواه پشت درهای بسته پذیرفتنی نیست. در نتیجه ایرادجویی از رفتارهای متوجه وجهه شهردار و ارتباط دادن آن به سوءمدیریت نیز منصفانه به نظر نمیرسد.
جای ما در جهان اولین جنگ جهانی
میگویند جنگ جهانی اول. اما چرا جهانی؟ صرفا به این دلیل که دامنه جنگ تا آفریقا و خاورمیانه و چین گسترده شد و ایالات متحده در موضوع مداخله کرد؟ آیا اگر مسئله مستعمرات اروپایی، و منفعتطلبی جنگافروزان در دیگر قارهها نبود، بقیه اهل دنیا حاضر به مشارکت در چنین دعوایی میشدند؟
بازار قزوین
پدرم از روزگار کودکی به خاطر داشت که روزی به پدربزرگم خبر دادند که تاجری تازهوارد از شهری دیگر حجرهای در نزدیکی گرفته است. پدربزرگم از سر کنجکاوی او را دیده بود که در حجره نشسته و پا بر روی پا انداخته است و مشغول کشیدن چپقی بلند، مرصع و چشمگیر بود. پدربزرگم گفته بود که بعید است تا سال دیگر کاروبارش دوام بیاورد و همین هم شد.
راه ابریشم به مثابه مقصد
جاده ابریشم، آینهای است که میتواند جهان را به صفت جهانی انعکاس دهد. اما نه به سیاقی که گلوبالیزاسیون یا جهانیسازی مینمایاند؛ یعنی روایتی که روابط یکجانبه عالم مدرن غربی با بقیه دنیا برای به چنگ آوردن منابعشان جا انداخته است.
از زمین و آسمان نیشابور
روایتهای بازمانده از دوران مختلف حیات نیشابور، چه تواریخ محلی و جغرافیایی و چه سفرنامهها، از این منظر بسیار میگویند. گویی دو بال به ما میدهند که در خیال بر آسمان نیشابور در طول تاریخ پرواز کنیم و از آسمان آنچه را دیده و روی داده ببینیم. لطفِ هوای صبحگاهش را استنشاق کنیم.