طبیعت ایران طبیعت سخت‌گیری است و ادوار خشکسالی آنقدر سخت سپری می‌شد که سبب می‌شد اهل این سرزمین حتی در زمان ترسالی «تشنگی» را از یاد نبرند. در واقع چیزیکه آنان را رها نمی‌کرد «خیال تشنگی» بود؛ چیزیکه باعث می‌شد ایرانیان در کنار بحر هم آب سبویی را برای روز مبادا حفظ کنند. اما تشنگی چیست؟

کمتر از دو دهه پیش بود که با نصب تابلوهای بزرگ تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی شهر از حالت صامت در آمد و شروع به سخن گفتن کرد و شهر صامت تبدیل به «عرصۀ گفته‌ها» شد. خیلی طول نکشید که شهر دچار تفریط شد؛ یعنی «عرصۀ گفته‌ها» در کوتاه‌زمانی به «عرصۀ هیاهو» مبدل شد و علت آن نیز تعداد پرشمار تبلیغاتی بود که برای مدیران شهری درآمدشان بیشتر از محتوایشان اهمیت داشت.

می‌گویند تاریخ تکرار می‌شود. این ادعا از جهتی بنا بر اینکه موقعیت زمانه همواره یکتاست، مصداق ندارد اما از آن جهت که کیفیت مفاهیم و محیط‌ها محدودند، کاملاً صادق است. چنانکه امروزه عربستان سعودی طوری رفتار می‌کند که نسبت به صلح رومی مظهریت یافته است و آن وضع تاریخی را تکرار می‌کند.

در باور ایرانیان مهر مربی‌ هستی است که هر چیز را بی‌هیچ مزد و منتی و به یکسان، تحت تربیت و لطف خود قرار می‌دهد و این «لطف» چون اکسیری است که متعلقات هستی را «لطیف» می‌کند. ذره‌ای ناچیز می‌تواند در پرتو مهر به آسمان رسد و بر جای خورشید بنشیند و سنگی بی‌مقداری نیز تحت لطف مهر امکان پیدا می‌کند که لعل و عقیق شود.

غلبۀ مدنیت بر بحران مدنیت نوید شکل‌گیری دوبارۀ جامعه‌ای منسجم را می‌دهد که در آن تفوق با تعداد افرادی است که به عنوان یک عضو احساس نمایندگی از سوی یک جامعه را دارند. در این حالت سرنوشت مشترک و امر عمومی معنی و اهمیت پیدا می‌کند و حتی منافع و تصمیمات فردی را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

در گذشته نه چندان دور و در هشت ساله دولت قبل تقریباً همه وقتی به هم می‌رسیدند، می‌پرسیدند چه خبر؟ گویی یقین داشتند اخباری هست که به سمع و نظرشان نرسیده. شاید دیگری کنار پنجره‌ای بوده و چیزی دیده و می‌تواند به ما هم از آن خبر دهد. اما اکنون فضا یک سر دگرگون شده و همه از اخبار باخبرند و نسبت به رخدادها واکنش نشان می‌دهند.