اگر نام قرار است روشنگر باشد، او پرتلألؤترین نام‌ها را بر بنایش می‌گذارد و با چنین انتسابی، صراحتا یا تلویحا، به جای آنکه خود را صاحب محضر معرفی کند، آن شخصیت مقدس را صاحب محضر می‌داند. به این ترتیب حرمتی برای آن مسجد، آن مدرسه، آن پل، آن مؤسسه قائل می‌شود که به صرفِ مسجد بودن، پل بودن و یا مدرسه بودن فاقد آن بود. در اینصورت بر همه واجب می‌شود که آن حرمت را به جا آورند.

در تاریکی چهره‌ها دیده نمی‌شود، پس یگانه راه تشخیصِ مقصرینِ تولید ناکجاها، پیدا کردن کسانیست که از این وضعیت سود می‌برند. در هر پروژۀ شهری، شهرداری در مقام کارفرما سود می‌برد، مشاورین سود می‌برند، پیمانکاران سود می‌برند، ناظرین هم سود می‌برند.

بی‌شک ثروت اصلی هر شهر بزرگان آن شهرند. ساختمان و پل و تقاطع غيرهم‌سطح ثروت شهر نيست چون گاهي هست و گاهي نیست. منظور حافظ از مصرع «خوشا شيراز و وضع بي‌مثالش» شبكه فاضلاب و ترافيك شيراز نبوده، بلکه آن كيفيتي بوده که خود او و بزرگانی چون او در پدید‌اوردنش سهیم‌ بوده‌اند.

آنچه با گذر زمان دست‌نیافتنی‌تر می‌شود، فراتر از «اطلاع» راجع به این خانه‌هاست؛ آنطور که ما ناظرین این خانه‌ها ثبت و ضبط می‌کنیم. حتی فراتر از «زندگی» جاری درون این خانه‌ها است؛ آنطور که ساکنین امروز این خانه‌ها مشغول آنند. آنچه باید نگران فقدانش باشیم، «اهل» این خانه‌ها بودن است.

وقتی داخل یک بنا می‌روید آنچه اصلا به رخ کشیده نمی‌شود، زمین موضوع است. بلکه به بهانه آن شما را بر سر سفره آسمان آن می‌نشانند. شما می‌روید در مسجد تا نماز اقامه کنید و تکلیف شرعی خویش را به جا آورید.

هنگامی که شهر در حال روشن شدن است، مدیریت در ملا عام امری ضروری بوده و دیگر فعالیت مدیران کاردان و سختکوش و خیرخواه پشت درهای بسته پذیرفتنی نیست. در نتیجه ایرادجویی از رفتارهای متوجه وجهه شهردار و ارتباط دادن آن به سوءمدیریت نیز منصفانه به نظر نمی‌رسد.